ប្រែសម្រួល៖សហការី

ការគំរាមកំហែងដល់យន្តហោះ Air Force One ត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានភាពធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង រហូតដល់ពួកគេបានលួចនាំប្រធានាធិបតី Trump ចេញពីយន្តហោះដោយដាក់ក្នុងកុងតឺន័រដឹកជញ្ជូនអាហារ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដដែលនោះ មិនបានរារាំងពួកគេពីការបញ្ជូនយន្តហោះ Air Force One ឱ្យហោះឡើងទៅលើអាកាសនោះទេ ដោយមានផ្ទុកទៅដោយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ បុគ្គលិករដ្ឋាភិបាល អ្នកសារព័ត៌មាន និងបុគ្គលិកយោធា ដែលដើរតួជាគោលដៅបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ (decoys) ខណៈដែលអ្នកខ្លះមិនបានដឹងខ្លួនអំពីតួនាទីនេះឡើយ។

ប្រសិនបើភាគីអ៊ីរ៉ង់ពិតជាបានព្យាយាមបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះប្រធានាធិបតីកាលពីខែមុន ដូចដែលមន្ត្រីអាមេរិកបានសន្និដ្ឋាននៅពេលនោះមែន នោះល្បិចកលបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍នៅទីក្រុង Ankara ប្រទេសតួកគី ដែលបានការពារប្រធានាធិបតី ក៏អាចបានធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់សិបនាក់ផ្សេងទៀតដែលជិះលើយន្តហោះនោះក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារផងដែរ រួមទាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Marco Rubio រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ Scott Bessent និងជំនួយការជាន់ខ្ពស់ Stephen Miller និង Steven Cheung។

រដ្ឋាភិបាលធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ល្បិចកលបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងករណីកម្រមួយចំនួន ដើម្បីការពារប្រធានាធិបតីពីហានិភ័យដែលអាចកើតមាន ជាពិសេសសម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ ដូចជាពេលដែលលោក George W. Bush ឬលោក Barack Obama បានហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងអំឡុងពេលមានសង្គ្រាម ឬពេលដែលលោក Bill Clinton បានធ្វើទស្សនកិច្ចរយៈពេលខ្លីទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានប្រវត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើភេរវកម្ម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ល្បិចកលរបស់ក្រុមការងារលោក Trump នៅទីក្រុង Ankara មានភាពលេចធ្លោខុសប្លែកគេ មិនត្រឹមតែដោយសារតែការបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដោយសារតែវាបានបង្វែរហានិភ័យជាក់ស្តែងទៅលើអ្នកដទៃ ហើយត្រូវបានរក្សាទុកជាសម្ងាត់សូម្បីតែបន្ទាប់ពីលោក Trump បានរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ទៅហើយក្តី។

លោក Joe Lockhart ដែលធ្លាប់បម្រើការជាអ្នកនាំពាក្យសេតវិមានសម្រាប់លោក Clinton ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកទៅកាន់ទីក្រុង Islamabad ដែលជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាននៅឆ្នាំ ២០០០ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកគេហាក់ដូចជាមិនបានគិតគូរអ្វីទាំងអស់ក្រៅតែពីប្រធានាធិបតី និងមនុស្សមួយចំនួនតូចដែលនៅជាមួយគាត់។ យើងបានខិតខំអស់ពីលទ្ធភាពដើម្បីធានាថា មនុស្សចំនួនច្រើនបំផុត ជាពិសេសគឺជនស៊ីវិល ត្រូវបានការពារ និងមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាខែលការពារមនុស្ស (human shields) ឡើយ។ ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានគិតដល់រឿងនេះសោះ។ ហើយសម្រាប់ខ្ញុំ នោះគឺជាភាពខុសគ្នាដ៏សំខាន់មួយ»។

ប៉ុន្តែ អតីតមន្ត្រីដែលមានបទពិសោធន៍ក្នុងការរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចប្រកបដោយហានិភ័យរបស់សេតវិមាន បានលើកឡើងថា មានពេលខ្លះដែលវិធានការតឹងរ៉ឹងខ្លាំងគឺជារឿងចាំបាច់ដើម្បីការពារប្រធានាធិបតី។ លោក Joseph W. Hagin ដែលធ្លាប់ជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់លោក Bush ក្នុងការរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់សង្គ្រាម ហើយក្រោយមកបានបម្រើការជាអនុប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមានរបស់លោក Trump ក្នុងអាណត្តិទីមួយនោះ បាននិយាយថា លោកមិនជំទាស់នឹងការសម្រេចចិត្តដែលបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Ankara នោះទេ។

លោក Hagin បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាមានការព្រួយបារម្ភចំពោះអ្នកដែលជិះលើយន្តហោះដែលគេសន្មតថាជាយន្តហោះចម្បង ប៉ុន្តែនៅពេលអ្នកធ្វើការនៅសេតវិមាន ឬធ្វើដំណើរជាមួយប្រធានាធិបតី អ្នកត្រូវទទួលយកកម្រិតហានិភ័យមួយដែលមិនមែនជារឿងតូចតាចឡើយ។ ការប្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាអំពីព័ត៌មានលម្អិតនៃប្រតិបត្តិការបែបនេះ ពិតជានឹងបង្កហានិភ័យដល់សុវត្ថិភាពរបស់ប្រធានាធិបតីជាក់ជាមិនខាន»។

លោក Hagin បានបន្ថែមថា នៅពេលដែលលោក Bush ឬលោក Obama នាំបុគ្គលិក និងអ្នកសារព័ត៌មានទៅជាមួយពួកគេទៅកាន់តំបន់សង្គ្រាម នោះក៏ជាពេលវេលាដែលមានគ្រោះថ្នាក់ផងដែរ។ លោកបាននិយាយថា៖ «ករណីនេះមិនខុសគ្នាពីដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាននោះទេ។ អ្នកត្រូវថ្លឹងថ្លែងហានិភ័យទាំងអស់ ហើយស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រដែលផ្តល់នូវជម្រើសប្រកបដោយសុវត្ថិភាពបំផុត ដោយមិនគិតថាវាអាចនឹងធ្វើឱ្យនរណាម្នាក់មិនពេញចិត្ត ឬប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍របស់នរណាម្នាក់ឡើយ»។

ជាការពិតណាស់ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកសារព័ត៌មានដែលបានធ្វើដំណើរជាមួយប្រធានាធិបតីទៅកាន់តំបន់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ សុទ្ធតែបានដឹងពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេ ខណៈដែលអ្នកដែលនៅសេសសល់លើយន្តហោះ Air Force One ក្នុងទីក្រុង Ankara កាលពីខែមុន មិនត្រូវបានគេប្រាប់អំពីការកើនឡើងនៃហានិភ័យនោះទេ។ អ្នកសារព័ត៌មានដែលធ្វើដំណើរនៅផ្នែកខាងក្រោយនៃយន្តហោះ ត្រូវបានណែនាំតាំងពីពេលនៅនៅលើដីមកម្ល៉េះ ឱ្យបិទវាំងននបង្អួចអំឡុងពេលហោះហើរនៅថ្ងៃទី ៨ ខែកក្កដា ពីទីក្រុង Ankara ទៅកាន់ប្រទេសអង់គ្លេស ដែលជាកន្លែងលោក Trump បានចុះចតដោយសម្ងាត់តាមរយៈយន្តហោះយោធាមួយផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់មក ប្រធានាធិបតីត្រូវបានគេនាំត្រឡប់មកឡើងយន្តហោះ Air Force One វិញដោយសម្ងាត់ ដើម្បីឱ្យគាត់អាចចុះពីយន្តហោះនៅចំពោះមុខកាមេរ៉ា ហាក់ដូចជាគាត់បានស្ថិតនៅលើយន្តហោះនោះតាំងពីដើមមក។

ការផ្លាស់ប្តូរយន្តហោះដោយសម្ងាត់នៅទីក្រុង Ankara ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដំបូងកាលពីថ្ងៃចន្ទដោយកាសែត The Washington Post និងត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយកាសែត The New York Times ព្រមទាំងបណ្តាញព័ត៌មានផ្សេងទៀតនោះ គឺពិតជាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងរហូតដល់ថ្នាក់ស្តាប់ទៅដូចជាសាច់រឿងក្នុងភាពយន្តហូលីវូដ។ តាមពិតទៅ វាហួសពីការស្រមើស្រមៃរបស់លោក Andrew W. Marlowe ទៅទៀត ដែលជាអ្នកនិពន្ធសាច់រឿងសម្រាប់ភាពយន្តដ៏ល្បីល្បាញបែបតានតឹងឆ្នាំ ១៩៩៧ រឿង “Air Force One” ដែលមានតួឯក Harrison Ford សម្តែងជាប្រធានាធិបតីដែលមានយន្តហោះត្រូវបានគេប្លន់។ នៅពេលពិចារណាលើរឿងនេះកាលពីថ្ងៃអង្គារ លោក Marlowe បាននិយាយថា លោកជឿជាក់ថា ភ្នាក់ងារសន្តិសុខ (Secret Service) កំពុងធ្វើអ្វីដែលចាំបាច់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់ប្រធានាធិបតី។ ប៉ុន្តែលោកបានបន្ថែមថា សកម្មភាពនេះមិនបានធ្វើឱ្យរូបភាពរបស់លោក Trump មើលទៅល្អប៉ុន្មាននោះទេ។

• ជម្រើសរបស់អ្នកកែសម្រួល

លោក Marlowe បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជីវិតពិតមិនមែនជារឿងក្នុងភាពយន្តនោះទេ ប៉ុន្តែក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ខ្ញុំមិនប្រាកដថាខ្ញុំអាចបង្កើតសេណារីយ៉ូសម្រាប់វីរបុរសក្នុងរឿងឱ្យមានហេតុការណ៍បែបនេះបានឡើយ។ ប្រសិនបើការគំរាមកំហែងមានកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង វាពិតជាពិបាកនឹងស្រមៃថាទស្សនិកជននឹងគាំទ្រតួអង្គណាមួយដែលហ៊ានលះបង់សុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ដោយចាត់ទុកជនស៊ីវិលដែលនៅលើយន្តហោះនោះថាជាអ្នកដែលត្រូវលះបង់ជីវិតជំនួសខ្លួន ជាពិសេសគឺដោយគ្មានការយល់ព្រមពីពួកគេជាមុនសិន»។

សេតវិមានមិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំការធ្វើអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការសម្រេចចិត្តនេះ ឬបញ្ជាក់ថាតើមានវិធានការបន្ថែមណាមួយត្រូវបានអនុវត្តដើម្បីការពារយន្តហោះពីការគំរាមកំហែង ទោះបីជាគ្មានលោក Trump នៅលើយន្តហោះនោះក៏ដោយ។ នៅល្ងាចថ្ងៃអង្គារ លោក Trump បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកបានធ្វើតាមការណែនាំរបស់អង្គភាព Secret Service (អង្គភាពការពារប្រធានាធិបតី) និងបានបដិសេធការលើកឡើងដែលថា អ្នកដទៃត្រូវបានដាក់ឱ្យស្ថិតក្នុងហានិភ័យកាន់តែខ្លាំង។

លោកបាននិយាយថា៖ «តាមពិតទៅ ខ្ញុំគិតថាជើងហោះហើរដែលខ្ញុំបានជិះនោះមានហានិភ័យខ្ពស់ជាង ព្រោះនោះជាយន្តហោះដែលពួកគេទំនងជានឹងកំណត់គោលដៅវាយប្រហារខ្លាំងជាងគេ»។ ការអះអាងនេះគឺផ្ទុយពីគោលបំណងដើមនៃការផ្លាស់ប្តូរយន្តហោះ។

ល្បិចកលបន្លំដ៏ពិសេសនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញពីកម្រិតនៃហានិភ័យដែលលោក Trump បានជួបប្រទះ ដោយកាលពីឆ្នាំ ២០២៤ លោកធ្លាប់រងរបួសស្រាលដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងរបស់អ្នកប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតម្នាក់ ខណៈពេលកំពុងឃោសនាបោះឆ្នោតនៅទីក្រុង Butler រដ្ឋ Pennsylvania និងត្រូវបានកំណត់គោលដៅវាយប្រហារដោយបុរសប្រដាប់អាវុធម្នាក់ទៀតនៅឯទីលានវាយកូនហ្គោលរបស់លោកក្នុងរដ្ឋ Florida នៅពេលក្រោយមកទៀតក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ។ ក្នុងអំឡុងពេលរដ្ឋបាលរបស់លោក Biden មន្ត្រីនានាបានលើកឡើងថា មានក្រុមជនជាតិអ៊ីរ៉ង់ព្យាយាមធ្វើឃាតលោក Trump។ សូម្បីតែនៅថ្ងៃអង្គារថ្មីៗនេះ ប៉ូលិសក៏បានស៊ើបអង្កេតលើការគំរាមកំហែងដាក់គ្រាប់បែកនៅភោជនីយដ្ឋាន McDonald’s មួយកន្លែងក្នុងរដ្ឋ Ohio ដែលស្ថិតនៅជិតទីតាំងដែលលោក Trump មានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចនៅល្ងាចថ្ងៃដដែលនោះ។

ជាធម្មតា អង្គភាព Secret Service និងអង្គភាពយោធាដែលមានភារកិច្ចការពារសុវត្ថិភាពប្រធានាធិបតី តែងតែប្រើប្រាស់យានយន្តបន្លំដើម្បីធ្វើឱ្យអ្នកវាយប្រហារមានការភាន់ច្រឡំ ប៉ុន្តែពួកគេមិនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជនស៊ីវិលដោយមិនឱ្យពួកគេដឹងខ្លួននោះទេ។ នៅពេលប្រធានាធិបតីធ្វើដំណើរតាមក្បួនរថយន្ត ជាធម្មតាមានរថយន្តលីម៉ូស៊ីន (limousine) ឬរថយន្តប្រភេទ SUV ដែលមានពាសដែកការពារ និងមានរូបរាងដូចគ្នាទាំងស្រុងចំនួនពីរគ្រឿង ព្រមទាំងប្រើស្លាកលេខទីក្រុង Washington, D.C. ដូចគ្នា ដើម្បីធ្វើឱ្យពិបាកដឹងថាគាត់កំពុងជិះរថយន្តមួយណា។ ចំណែកឯនៅពេលគាត់ធ្វើដំណើរតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រ Marine One វិញ ជារឿយៗមានឧទ្ធម្ភាគចក្រពណ៌បៃតងលាយសដែលមានរូបរាងដូចគ្នាទាំងស្រុងចំនួនបី ឬបួនគ្រឿងហោះហើរទៅជាមួយគ្នា។

លោក Ari Fleischer អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានសម្រាប់លោក Bush បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមកាលពីថ្ងៃអង្គារថា៖ «ប្រសិនបើមានការវាយប្រហារលើក្បួនរថយន្តរបស់ប្រធានាធិបតី ក្រុមការពារសុវត្ថិភាពពិសេសនឹងបំបែកខ្លួនចេញភ្លាមៗ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវទទួលខុសត្រូវលើសុវត្ថិភាពខ្លួនឯង រាប់ចាប់ពីបុគ្គលិកសេតវិមាន មន្ត្រីយោធា អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ រហូតដល់សមាជិកសភា។ សុវត្ថិភាពរបស់ប្រធានាធិបតីតែងតែជាអាទិភាពចម្បង។ យើងមិនតវ៉ាអ្វីឡើយ។ វាគឺជាបែបហ្នឹងឯង»។

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាមន្ត្រីដែលគេឃើញមុខញឹកញាប់បំផុត និងត្រូវបានការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ សេតវិមានបានប្រែទៅជាបន្ទាយដ៏រឹងមាំមួយ ហើយលោក Trump មានគម្រោងពង្រីកតំបន់សន្តិសុខដោយសាងសង់របងថ្មីជុំវិញឧទ្យាន Lafayette Square ដែលស្ថិតនៅទល់មុខនឹងអគារសេតវិមាន។

ទន្ទឹមនឹងនេះ តាមទំនៀមទម្លាប់ ប្រធានាធិបតីតែងតែធ្វើដំណើរជាមួយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានដែលតាមថត និងកត់ត្រារាល់សកម្មភាព និងការថ្លែងមតិជាសាធារណៈរបស់គាត់។ ការតាមដានព័ត៌មានជាប់លាប់បែបនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់នៅក្នុងសម័យកាលនុយក្លេអ៊ែរ ដែលវិបត្តិអាចកើតឡើងចំពោះប្រធានាធិបតីនៅពេលណាក៏បាន។ អ្នកសារព័ត៌មានបាននៅជាមួយលោក John F. Kennedy នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់នៅទីក្រុង Dallas កាលពីថ្ងៃទី ២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៣ ហើយពួកគេក៏បាននៅជាមួយលោក Bush ផងដែរ នៅពេលដែលក្រុមភេរវករវាយប្រហារសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១។

នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់សង្គ្រាមក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ សេតវិមានតែងតែហៅថ្នាក់ដឹកនាំផ្នែកព័ត៌មានមួយចំនួនមកកាន់បន្ទប់ Situation Room ឬទាក់ទងអ្នកសារព័ត៌មានដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានសម្ងាត់ និងតម្រូវឱ្យពួកគេរក្សាការសម្ងាត់នោះ ដើម្បីឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនតូចអាចចូលរួមដំណើរ និងរាយការណ៍អំពីដំណើរទស្សនកិច្ចទាំងនោះបាន នៅពេលដែលស្ថានភាពមានសុវត្ថិភាព។ ទាំងលោក Bush និងលោក Obama សុទ្ធតែបាននាំអ្នកសារព័ត៌មានទៅជាមួយពួកគេនៅពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ាក់ ហើយលោក Trump ក៏បានធ្វើដូចគ្នានេះដែរក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់គាត់។ ប្រធានាធិបតី Joseph R. Biden Jr. បាននាំយកអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ និងអ្នកថតរូបម្នាក់ទៅជាមួយគាត់ក្នុងដំណើរតាមរថភ្លើងដ៏សម្ងាត់រយៈពេល ៩ ម៉ោងកន្លះ ដើម្បីចូលទៅកាន់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនដែលកំពុងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសង្គ្រាម។

នៅពេលដែលលោក Clinton បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន លោកក៏បានប្តូរយន្តហោះដែរ ដើម្បីគេចវេះពីការតាមដានដោយក្រុមអ្នកវាយប្រហារដែលអាចកើតមាន។ លោកត្រូវបានគេណែនាំមិនឱ្យទៅទីនោះទេ ដោយសារតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេសនេះគឺជាជម្រកសម្រាប់ក្រុមភេរវករ ប៉ុន្តែដោយសារលោកមានគម្រោងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសឥណ្ឌារួចហើយ លោកយល់ថាចាំបាច់ត្រូវឈប់សម្រាកនៅទីក្រុង Islamabad រយៈពេលពីរបីម៉ោង។

ផែនការសន្តិសុខដើមមានគោលបំណងបោកបញ្ឆោតក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានដែលអមដំណើរ ដោយធ្វើឱ្យពួកគេយល់ច្រឡំថា លោក Clinton បានឡើងជិះយន្តហោះយោធាប្រភេទ C-17 តែមួយជាមួយពួកគេ ខណៈដែលតាមពិតលោកនឹងឡើងជិះយន្តហោះ Gulfstream របស់កងទ័ពអាកាសមួយគ្រឿងផ្សេងទៀតដោយសម្ងាត់ ដែលគេស្គាល់ថាជាប្រភេទ C-20។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងក្លាថា យើងមិនអាចប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាឧបករណ៍បោកបញ្ឆោត (ដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជំនួសគោលដៅពិត) បានទេ។ ហើយពួកគេក៏បានត្រឡប់មកវិញជាមួយនឹងផែនការមួយដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំពេញចិត្ត»។

លោក John F. Kirby ដែលជាអតីតឧត្តមនាវីទោនៃកងទ័ពជើងទឹក និងធ្លាប់បម្រើការជាអ្នកនាំពាក្យជាន់ខ្ពស់សម្រាប់សេតវិហារ (White House) ក្រសួងការបរទេស និងមន្ទីរបញ្ចកោណ (Pentagon) ក្នុងអំឡុងរដ្ឋបាលរបស់លោក Obama និងលោក Biden បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាជារឿងដែលអាចយល់បានទាំងស្រុងដែលសេតវិហារចង់រក្សាការសម្ងាត់ ឬបែងចែកព័ត៌មានដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសន្តិសុខបែបនេះ។ ខ្ញុំមិនបន្ទោសពួកគេទេចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់ប្រធានាធិបតី ឬការមិនបញ្ចេញព័ត៌មានស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាក់លាក់អំពីការគំរាមកំហែងណាមួយឡើយ»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ប៉ុន្តែ ពួកគេក៏មានកាតព្វកិច្ចទទួលខុសត្រូវចំពោះសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខរបស់អ្នកដែលធ្វើដំណើរជាមួយប្រធានាធិបតីផងដែរ។ ហើយនៅពេលដែលហានិភ័យនៃការធ្វើដំណើរនោះអាចដឹងបាន — ដូចករណីនេះជាដើម — ពួកគេមានកាតព្វកិច្ចយ៉ាងហោចណាស់ត្រូវផ្តល់ព័ត៌មានសង្ខេបអំពីស្ថានភាពនោះ ដើម្បីឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរអាចសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើព័ត៌មានច្បាស់លាស់»។

ផ្ទុយទៅវិញ លោក Hagin មានទស្សនៈខុសគ្នា។ លោកបាននិយាយថា៖ «ចំណុចតែមួយគត់ដែលខ្ញុំរិះគន់នោះគឺការបែកធ្លាយព័ត៌មាននេះ។ វាពិតជាលំបាកខ្លាំងណាស់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងប្រធានាធិបតីដោយសម្ងាត់ ហើយនៅពេលដែលយុទ្ធសាស្ត្រណាមួយត្រូវបានគេដឹង ឬលាតត្រដាង វាស្ទើរតែមិនអាចទៅរួចទេក្នុងការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រដដែលនោះម្តងទៀត ដែលធ្វើឱ្យកិច្ចការនេះកាន់តែលំបាកនៅពេលក្រោយ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ហើយក៏មិនមែនជាលើកចុងក្រោយដែរដែលប្រតិបត្តិការបែបនេះត្រូវបានទាមទារឱ្យអនុវត្ត ដោយមិនគិតថាអ្នកណាជាប្រធានាធិបតីនោះឡើយ»៕/

ប្រភព៖ The New York Times